“Geven na leven doet leven’ is de naam van een april opnieuw gestarte actie, om het Nederlandse publiek warm te maken na de dood organen en weefsels af te staan voor transplantatiedoeleinden.” Als ik deze zin lees, denk ik: “Brrr, die loopt niet lekker. Dat zou ik nu toch veel beter doen! De Direct Duidelijk Brigade die ambtenaren gaat les geven in duidelijk schrijven, zal het ongetwijfeld met me mee eens zijn.” Maar met deze zin begon het artikel ‘Organen na de dood onteigend?’ dat ik op 21 april 1978 heb geschreven voor de Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) in Leiden. Ik deed daar mijn vervangende dienstplicht en bij de stichting heb ik echt goed leren schrijven.

In mijn verhaal staan bijna alle voors en tegens om wel of niet orgaandonor te worden. Ze kwamen weer voorbij in ‘Leven de organen’, de 2Doc-televisiedocumentaire van Frans Bromet uitgezonden op maandag 21 oktober. En dat ondanks dat de medische wetenschap zoveel verder is. Zoals toen gebruikelijk was, werd mijn verhaal naar alle kranten en weekbladen in ons land gestuurd. Ruim veertig jaar geleden waren er nog geen wetenschapspagina’s in kranten en nauwelijks wetenschapsjournalisten. Dus onze gratis BWM-verhalen werden vaak overgenomen.

Maar door dit ‘Organen na de dood onteigend?’ verhaal - en vooral door de mensen die ik erover sprak - ben ik toen al orgaandonor geworden. Dus, ik behoor tot de 6,7 miljoen Nederlanders van 12 jaar en ouder die hun keuze hebben vastgelegd in het donorregister. Helaas is dat nog niet de helft (44%) van alle mensen die zich kunnen laten registreren. Je kunt kiezen tussen ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’, ‘ik wil geen orgaandonor zijn’ of ‘mijn partner of familie moet maar kiezen.’ Tijdens deze Week van het Donorregister begint er weer een nieuwe landelijke campagne om mensen te verleiden die keuze vast te leggen. Op 1 juli 2020 wordt de nieuwe donorwet van kracht. Als je vóór die tijd jouw keuze nog niet hebt ingevuld, komt achter jouw naam in het register te staan ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie.’

Jarenlang heb ik rondgelopen met een zogenoemd donorcodicil in mijn portemonnee. Dat is een kaartje waarop ik zelf geschreven had: ‘Ik stel mijn organen en weefsels na mijn overlijden beschikbaar voor transplantatie.’ Die standaardzin staat ook nog steeds in mijn agenda. Maar daar is bijgekomen: ‘Donorregistratie: ja; registratienr. 00323854.’ Sinds 1998 bestaat het Donorregister en daar heb ik me natuurlijk ook laten inschrijven. Ik kreeg toen een officieel registratiekaartje, dat ik in mijn portemonnee heb gedaan. Het donorcodicil kon ik verscheuren. Ik nam me voor om een kopie van het registratiekaartje te maken, maar bij die gedachte is het gebleven.

En zo raakte dat kaartje zoek, toen ik in 2012 mijn portemonnee verloor in de Portugese hoofdstad Lissabon. Na een tijdje ontdekte ik dat ik nog wel mijn registratienummer had opgeschreven; toen was ik gerustgesteld. Maar ik heb het nooit gecheckt tot begin deze week. Sta ik nog wel geregistreerd? En zo ja, op de goede manier? Kijk, de oude wet op de orgaandonatie heeft als principe ‘Nee, je bent geen donor tenzij…’ De nieuwe donorwet van initiatiefneemster Pia Dijkstra (D66 Tweede Kamerlid) heeft als principe ‘Ja, je bent donor tenzij ….’ Dus ik heb ingelogd op www.donorregister.nl. Ja, het staat er goed en ik heb voor de zekerheid mijn keuze nog eens bevestigd. ‘Geven na leven doet leven’ is zo geregeld. Nu mijn euthanasieverklaring nog. En dat is een klus die ik telkens voor me uit blijf schuiven.

Dik Binnendijk

Artikel ‘Organen na dood onteigend?’ (21 april 1978) en BWM-cahier ‘Transplantaties’ (juli 1986)