Niks Ballenbak, Notenkraker of Muziekpaleis. Het nieuwe muziekgebouw van Utrecht krijgt gewoon de naam TivoliVredenburg. En dat is niet meer dan logisch. De naam Tivoli in Utrecht gaat terug tot ver in de negentiende eeuw. Niet heel veel Utrechters zullen zich het theater Tivoli aan de Kruisstraat nog herinneren. Het werd in 1871 opgeleverd en helaas in 1955 gesloopt. Prachtig neo-classicistisch gebouwtje. Na de sloop werd een houten noodversie van Tivoli gebouwd in Park Lepelenburg. Veel Utrechters zullen zich nog wel herinneren hoe in maart 1979 dat gebouw tot op de bilnaad affakkelde. Burgemeester Vonhoff schorste er zelfs een raadscommissie voor. Het was niet het eerste houten gebouw van Tivoli. Voor 1871 stond er decennia lang een houten Tivoli aan de Kruisstraat. In het parkje van Cees van Leeuwen dat hij die naam had gegeven en hij al rond 1800 bezat. Van Leeuwen was een cultureel ondernemer die gewoon zelfstandig, zonder een florijn subsidie, in Utrecht een schouwburg begon. En daarbij dus ook Tivoli. Toen Van Leeuwen overleed, kocht een familielid van mij zijn schouwburg op het Vredenburg en gingen zijn dochters door met Tivoli aan de Kruisstraat. En nu, na ruim twee eeuwen, komen de namen Tivoli en Vredenburg weer samen. In hetzelfde gebouw, op de oude plek van Muziekcentrum Vredenburg. En dat was nu weer de plek waar de mensen van Tivoli in 1979 niet naar toe wilde. Want dat was de bedoeling. Tivoli zou opgaan in het Muziekcentrum maar daar wilde de alternatieve punkers van Tivoli niet aan. Die kraakten uiteindelijk het gebouw aan de Oudegracht waar Tivoli nu nog in huist en dat zo’n legendarische plek is gaan innemen in de Nederlandse muziekscene.
De cirkel is dus rond. Onder de naam TivoliVredenburg bij elkaar terug op een magische plek van de stad waar een kloosterorde zetelde, een dwangburcht stond, een schouwburg, de Jaarbeurs en talloze fabrieken van mijn eigen familie. En de redactie van deze website kijkt op die mooie plek uit. Om de Tivolikrakers te eren die ooit niet naar deze plek in de stad wilden zou ik De Eierdoos als bijnaam willen introduceren. Zo isoleerden onze punkers ooit hun oefenruimtes en zo ziet de westgevel er nu exact uit. Ook dat kan geen toeval zijn.
Wouter de Heus
Deze column is eerder gepubliceerd in
AD/Utrechts Nieuwsblad en op
WouterdeHeus.nl.
