Toen de wereld er financieel nog lekker bijstond was de Vinex nog een utopische speeltuin van subsidieverleners en subsidieverbruikers. Ze vermaakten zich dagelijks met het ‘elkaar de bal toespeelspel’ en dronken iedere vrijdag de ‘open een tentoonstellingsborrel’.

Het is al even jaren geleden dat ik voor het laatst schreef over het briljante project Beyond. De mensen van Beyond mochten in tien jaar ‘een sneeuwbal van 10 miljoen’ uitdelen aan ons sneuneuzen van de Vinextoendra. Nu zou iedereen moord en brand roepen, maar ooit waren er wethouders en raadsleden die zonder blikken of blozen tien miljoen van uw en mijn muntjes naar een zeer select groepje culturele warhoofden overmaakten. En die warhoofden verkavelden dat geld weer onder bevriende andere culturele warhoofden om de openbare ruimte te verheerlijken met hun kunstgedachten. En die kunst, dat snapt u, was tijdelijke kunst. Over het verbranden van taxpoet gesproken. Ik zal u niet vermoeien met welke rommel wij destijds in de Vinex zijn overvallen.

Van het hele Beyond-project is niet meer over dan een aardig tentoonstellingsgebouwtje en drie ‘parasites’. Dat zijn een soort van opgeleukte woonwagens. Twee doen dienst op Castellumterrein De Hoge Woerd en Nummer 19 is na jaren onbruik geplaatst in het Maximapark. Als tijdelijk onderkomen van, uiteraard zou ik zeggen,… kunstenaars! Het slotproject van de geen inspraak duldende Beyond-mensjes was een trits peperdure beelden voor datzelfde park. Een omgeduwde en afgefakkelde auto, een rare betonnen waterbak, alleraardigst ingegraven loertoeters met daarin verbronste voorwerpen van autochtone dorpelingen (en een enkele Vinexpionier, zoals ik), wat overgebleven zwarte stukken graniet uit een steenhouwerij rondgestrooid onder fruitbomen en nog een werk dat ik kennelijk vergeten ben.

Het laatste kunstwerk -ik had Beyond wat lopen opnaaien dat enige inspraak gewenst was- mocht door ons culturele nitwits gekozen worden uit drie. Het werd een uitkijk-kunstwerk. Een prachtig ding. Maar zo prachtig dat het alleen onder toezicht af en toe beklommen kan worden wegens ‘te gevaarlijk’. Kosten van de toren: ruim 600.000 euro. En lachen, er is nog eens 300.000 euro nodig om het ding permanent en zoals bedoeld veilig open te stellen.

Nu werkte bijna het voltallige college zaterdag voor NLDoet bij ‘t Groene Sticht alhier. En ik deed gezellig mee. Oliedom. We hadden saampjes aan die uitkijktoren moeten lassen. Als praktijkles ‘hoe geld over de balk smijten peperdure consequenties heeft’. Bedankt Beyond!

Wouter de Heus


Deze column is eerder gepubliceerd in AD/Utrechts Nieuwsblad en op WouterdeHeus.nl.