Het is jammer dat ik u niet veel Utrechtse nieuwtjes kan brengen rond de vorming van een nieuwe coalitie. Morgen komt Albertine van Vliet, de informateur namens D66, met haar conclusies. Wie wil met wie in de Domstad. D66 wil graag een brede coalitie. Ik geef toe, dat is een wat vaag begrip. Breed in de zin van veel partijen? Breed in de zin van veel uiteenlopende partijen? Uiteindelijk komt het er meestal op neer dat men breed begint en smal eindigt. Partijen die niet nodig zijn voor een meerderheid, dat is alleen maar lastig en loopt vaak uit op onenigheid. En een te grote coalitie is weer slecht voor de oppositie en dat is weer fnuikend voor de stedelijke democratie. Eigenlijk kan je het nooit goed doen.

Voor de hand zou liggen een coalitie van D66, GroenLinks, de VVD en de SP. D66 wil wel met de VVD en GroenLinks wil dat niet. Die krijgt de SP er dan als zoenoffer bij. Dan is het breed in beide betekenissen en heb je twee winnaars en twee kleine verliezers. Een probleem vormt in dat geval het verdelen van de wethouders. Utrecht had er altijd zeven. Dat is in 2006 teruggebracht naar zes en na de verkiezingen van 2010 kwam dat aantal ook goed uit. In de geschetste situatie zou je er weer zeven nodig hebben om de verhoudingen goed uit te drukken. Maar leg dat eens aan de kiezer uit, al die extra poen. Aan salaris en staf spreek je al snel over tonnen euro’s per jaar.

Er is ook nog kans dat Van Vliet er niet uitkomt voor het weekeinde. Sommige partijen schijnen blokkades op te werpen waardoor het aantal combinaties terugloopt. In dat geval kan D66 voorman Klaas Verschuure de informatieperiode verlengen om blokkades weg te nemen voordat hij aan het formeren slaat.

Ooit had ik dat irritant gevonden, al dat wachten. Tegenwoordig denk ik: doe lekker chill. Kom met iets waar de stad wat aan heeft. De tijd dood ik wel met zagen, schroeven, houtsnijden en schilderen. Dat is ook een kunst. Sterker, ongesubsidieerde kunst die binnenkort weer ergens in de stad opduikt.

Wouter de Heus


Deze column is eerder gepubliceerd in AD/Utrechts Nieuwsblad en op WouterdeHeus.nl.


Naschrift:

Even een paar regels uit het advies van informateur Albertine van Vliet:

“Net als vier jaar geleden heeft D66 de voorkeur uitgesproken voor een coalitie door het midden en voor hen is dat met Groen Links en VVD. In mijn gesprekken met GroenLinks blijkt dit niet zomaar een bespreekbare optie. Zij zien op inhoud veel obstakels voor samenwerking met de VVD alleen. Dit heeft GroenLinks in de campagne ook actief uitgedragen. GroenLinks wil graag samenwerken met D66 en is bereid samenwerking met VVD te verkennen, mits er een tweede partij ter linkerzijde meedoet.”

Mede daarom wordt nu een coaltie onderzocht tussen D66, GroenLinks, VVD en SP.